Абайлап сөзіңді,
Қабырғаның да құлағы бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөзді ойланып сөйлеу керегін ескертеді. Тура мағынасында, қабырға естімейді дегендей көрінгенімен, астарлы мағынасы — кез келген айтылған сөз бір жерден шығып, басқа адамның құлағына жетуі мүмкін. Сондықтан орынсыз, ауыр, құпия немесе өсек сөз абайсызда айтылса, кейін өкінішке қалдырады. Мақал адамды сақ болуға, тілін тыйып, салмақпен сөйлеуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қабырғаның да құлағы бар» деген образ — жасырын нәрсенің бәрі де естіліп, белгілі болып кетуі мүмкін деген бейнелі ұғым. Қабырға — үйдің іші тыныш, ешкім жоқ сияқты көрінетін орынның символы. Ал «құлағы бар» деуі — тыңдап тұратын адам әрдайым табылады, сөздің ізі жоғалмайды дегенді аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе әлеуметтік желіде, чатта немесе жұмыста көп қолданылады. Адам біреуді сыртынан сынап, құпияны ашып қойса, ол сөз тез тарап кетуі мүмкін. Мысалы, қызметтесіңіз туралы кабинетте айтқан реніш сөзіңізді басқа біреу естіп, араға іріткі салуы ықтимал. Сондықтан әр сөздің салмағын біліп сөйлеген дұрыс.
Qabyrǵanyń da qulaǵy bar.