Хайуанаттар әлемі туралы — 2-бет 383
Сұрыптау:
Аттан аттың несі артық?
Бір аттаған бұты артық.
Бір аттаған бұты артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір аттың екінші аттан артық жері жоқ, тек бір аттағанда оның қадамы…
Атты қойшы - ашулы қойшы.
Негізгі мағынасы Атты қойшы — ашулы қойшы дейді: атқа мінген қойшы жүрісі шапшаң, қимылы қатаң, малды қатты ұстайды…
Аттың атағы, түйенің табаны үлкен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда, аттың даңқы зор, түйенің табаны да үлкен деген тура мағына береді…
Ат шабады, құс ұшады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр тіршілік иесінің өзіне ғана тән табиғи қабілеті бар екенін білдіреді. Тура мағынасында ат…
Атының сыры иесіне мәлім.
Негізгі мағынасы «Атының сыры иесіне мәлім» деген мақалдың тура мағынасы — аттың мінезі, жүрісі, шаршауы, көңіл-күйі…
Күнде бір мақал
«Хайуанаттар әлемі туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Аузына келгенді сөйлеу,
Ақымақтың ісі.
Алдына келгенді жеу,
Хайуанның ісі.
Ақымақтың ісі.
Алдына келгенді жеу,
Хайуанның ісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ойланып сөйлеуге, өзін ұстай білуге шақырады. «Аузына келгенді сөйлеу» — не болса…
Ауру кісі күлкі сүймес,
Ауыр жүкті жылқы сүймес.
Ауыр жүкті жылқы сүймес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ауырған адам күлкі мен ойын-сауықты қаламайды, ал күшіне салмақ түскен…
Ауылға жақындағанда ит озады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ауылға таяғанда иттің алға жүгіріп, қонаққа үріп не қарсы шығып шығуы…
Ауыл итінің достығы сүйек тастағанша.
Негізгі мағынасы Ауыл итінің достығы сүйек тастағанша деген мақал сырттай жақын көрінгенмен, пайда біткенде байланыс та…
Ауыл толы есектен арық та болса ат жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ауылда есек көп болғанымен, арық болса да аттың қадірі артық деген ойды…
Ауыл-үйді бала мен ит араздастырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ауыл ішіндегі, үй ішіндегі татулықтың да, берекесіздіктің де көбіне ұсақ нәрседен…
Баба бүркіт барлап ұшады,
Бала бүркіт парлап ұшады.
Бала бүркіт парлап ұшады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үлкен мен кішінің, тәжірибелі мен жас буынның мінезін салыстырады. Баба бүркіт — көп көрген…
Байда - сәурік, жарлыда - байтал.
Негізгі мағынасы Байдың жылқысында жас айғыр — сәурік өсіп, жаңа үйір құрайды, ал жарлының қолындағы жалғыз байтал…
Байтал шауып бәйге алмас.
Негізгі мағынасы Байтал шауып бәйге алмас деген мақалдың тура мағынасы — жүйрікке жатпайтын байталдың үлкен жарыста…
Бақа көлін аңсайды,
Бұлдырық шөлін аңсайды.
Бұлдырық шөлін аңсайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр жанның өзіне үйреншікті, қолайлы ортасын қымбат көретінін білдіреді. Бақа үшін көл…
Бақырауық болса да,
Түйенің нары жақсы.
Түйенің нары жақсы.
Негізгі мағынасы Нар түйе бақырып, шу шығарғанымен, ол түйенің ең жақсысы, ең күштісі. Мақал бір кемшілігі үшін жақсы…
Балық жеген бағыбас,
Жан-жағымен қағыспас.
Жан-жағымен қағыспас.
Негізгі мағынасы Балық жеп отырған адам басын төмен салып, сүйегін теріп, айналасындағылармен қағыспай, үнсіз отырады…
Балықтың жаны суда.
Негізгі мағынасы Балықтың өмір сүруі суға тікелей байланысты, сондықтан бұл мақалдың тура мағынасы — балық сусыз…
Балықтың тілін бақа біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің өз жөнін, өз тілін білетін адам болатынын білдіреді. Тура мағынасында балықтың…
Балықшының аты шөлден өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: балықшының аты суға емес, шөлге тап болып, сусыздықтан өледі. Астарлы…
Басы қисайған түйе мал болмайды.
Негізгі мағынасы Басы қисайған түйе мал болмайды деген мақалдың тура мағынасы — басы қисық, дене бітімі дұрыс емес түйе…
Батпағы бар көлдерден
Су ішетін сай артық.
Қамшылатқан шабаннан
Өзі жүрер тай артық.
Су ішетін сай артық.
Қамшылатқан шабаннан
Өзі жүрер тай артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай көрінісі жақсы болғаннан гөрі, пайдасы бар, шын іске жарайтын нәрсенің артық екенін…
Батыр түсінде жау көреді,
Балықшы түсінде ау көреді.
Балықшы түсінде ау көреді.
Негізгі мағынасы Батыр түсінде жау көреді, балықшы түсінде ау көреді: әр адамның түсіне күні бойы ойлағаны, кәсібі…
Бекіре балық тұмсығы тасқа тимей қайтпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша бекіре сияқты ірі, күшті балық су ішінде жүріп, тұмсығы тасқа…
Бесті атанның күні күркірейді.
Негізгі мағынасы «Бесті атанның күні күркірейді» деген мақалдың тура мағынасы — жасы жетіп, күші толысқан бесті атанның…
Бесті бура күнде күркірейді.
Негізгі мағынасы «Бесті бура күнде күркірейді» деген мақал мінезі ауыр, айбатты адам не мал үнемі үстем, долы көрініп…
Бетегесі шоңқайған қояндай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің түрі, қалпы немесе жүріс-тұрысы қоянға ұқсап, шошаңдап, именшектеп, сенімсіз…
Бидайдың барар жері - диірмен.
Негізгі мағынасы Егістікте өскен бидай қанша жерге апарылса да, ақыры диірменге түседі, сонда ғана ұнға айналып, нанға…
Бір биеде екі емшек,
Бірі кетсе, сүті жоқ.
Бір түйеде екі өркеш,
Бірі кетсе, күші жоқ.
Бірі кетсе, сүті жоқ.
Бір түйеде екі өркеш,
Бірі кетсе, күші жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — биенің де, түйенің де екі мүшесі жұп болып жаралған, біреуі кемісе…
Бір ит көріп үреді,
Бір ит еріп үреді.
Бір ит еріп үреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ит біреуді көріп үрсе, екінші ит соған еріп үреді. Астарлы мағынасы…
Бір оқты бұлан көтереді,
Екі оқты құлан көтереді.
Екі оқты құлан көтереді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы аңға атылған оқтың салмағы мен әсерін бейнелейді: бұлан бір оққа шыдаса…
Боғын боталы түйе қылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйенің «боғынан», яғни қорадағы қалдығынан боталы түйе шығару мүмкін…
Болатын өгіз бұзауынан белгілі.
Негізгі мағынасы «Болатын өгіз бұзауынан белгілі» деген мақал адамның, істің не құбылыстың келешектегі бағыты бастапқы…
Борсық ұрған сайын семіреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: борсыққа қанша соққы берілсе де, ол бұдан әлсіреп кетпей, қайта семіріп…
Боталы түйе боздауық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ботасы бар түйе боздап, үнемі дыбыс шығарып, төлін іздеп жүреді. Астарлы…
Бота ойнақтаса- молшылық,
Тайлақ ойнақтаса - тоқшылық,
Кәрі түйе ойнақтаса - жоқшылық.
Тайлақ ойнақтаса - тоқшылық,
Кәрі түйе ойнақтаса - жоқшылық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал малдың мінез-құлқы арқылы ел тұрмысының жай-күйін аңғартады. Бота мен тайлақтың еркін ойнауы…
Ботасы өлген інгенге,
Нар теліген зорлық.
Құлыны өлген қулыққа,
Тай теліген зорлық.
Нар теліген зорлық.
Құлыны өлген қулыққа,
Тай теліген зорлық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ботасынан айырылған інгенге өзге нардың ботасын телу де, құлынынан…
Бөлтірігін алма шуланның,
Шұрқан салар қораңа.
Шұрқан салар қораңа.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдың бөлтірігі өссе, ол өз тегіне тартып, қораға шапқыншылық жасауы…
Бөрі арығын білдірмес,
Итке сыртын қампайтар.
Итке сыртын қампайтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай әлсіресе де, намысты адам немесе күшті мінез иесі өз әлсіздігін көрсетпей, өзін тік…
Бөрі - бақауыл, түлкі - жасауыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аң-құстың мінезін адам ісіне теңеп, әрқайсысының табиғи болмысын көрсетеді. Тура мағынасында…