Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Көшпелі елдің қоры болғанша,
Егінші елдің зоры бол.
Егінші елдің зоры бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбек пен маңдай терді жоғары қояды. Тура мағынасында көшіп-қонып күн көрген елдің қоры,...
Әдірә қалды бақ, дәулет,
Еңбек енді шын дәулет.
Еңбек енді шын дәулет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұрынғы бақ-дәулет, дайын байлық жоғалса да, адамның қолында еңбегі қа...
Егін піспей қам сайла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егін әлі пісіп үлгермей тұрып, жинауға қажет құрал-сайманды, жұмыс күш...
Ішпес-жеместің малы ұрыларға бұйырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — иесі малын пайдаланбай, қорғамай, бейқам ұстаса, ондай мал ұрылардың қ...
Ұқсата білген ұтады.
**Негізгі мағынасы** «Ұқсата білген ұтады» деген мақалдың тура мағынасы — бар нәрсені орнымен, тиімді пайдалана алған а...
Күрекке боқ көп.
**Негізгі мағынасы** «Күрекке боқ көп» деген мақалдың тура мағынасы — күрекпен жұмыс істеген жерде, әсіресе мал қорасы,...
Қойды қорада сат,
Астықты ұрада сат.
Астықты ұрада сат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қойды қорада, астықты ұрада сату керек деген ой. Астарлы мағынасы — әр...
Жалқаудың арбасы зар жылайды.
**Негізгі мағынасы** Жалқаудың арбасы зар жылайды деген мақал адам еңбектен қашса, ісі оңбайтынын білдіреді. Мұндағы тур...
Маңдайы терлемегеннің,
Қазаны қайнамайды.
Қазаны қайнамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз береке болмайтынын айтады. Тура мағынасында, маңдайы терлемеген адам қазанын қай...
Ешкілі үй ағы көп сиырлымен тең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ешкісі бар үйдің ақ уызы мен сүті көп болғаны, яғни тұрмысы шағын болса...
Бір қолын екі еткен.
**Негізгі мағынасы** «Бір қолын екі еткен» деген тіркес бір істі екі есе көбейтіп, қолда барды еселеп, ұқыптылықпен пайд...
Епсіздің еңбегі еш.
**Негізгі мағынасы** «Епсіздің еңбегі еш» деген мақал іс тындырғанда шеберлік, ыждағат және дағды керек екенін білдіред...
Түйесі көп көш бастайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйесі көп көштің жүгі жеңіл, қоныс ауыстыруы да оңай, сондықтан ол кө...
Тек жүргенше тегін істе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бос жүрмей, қолынан келетін пайдалы іс жасап, еңбектеніп жүргені дұрыс екенін айтады...
Бейнетсіз рахат жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Бейнетсіз рахат жоқ» деген мақал адамның өмірде оңайлықпен ешбір игілікке жете алмайтынын білдіред...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.