Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
295.3K
Қаралым
278
Орташа
Сұрыптау:
Түйені Түймебай бағады,
Сүтін Сүймебай ішеді.
Сүтін Сүймебай ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің әділ бөлінбеуін, біреудің бейнетін екіншінің рахатқа айналдырып алуын меңзейді....
Егін піспей қам сайла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егін әлі пісіп үлгермей тұрып, жинауға қажет құрал-сайманды, жұмыс күш...
Шаршап жүріп мінген есек аттай болар.
**Негізгі мағынасы** Шаршап жүріп мінген есек аттай болар деген мақалдың тура мағынасы — әбден қажыған есектің үстіне ад...
Жүрсең мандырсың,
Жатсаң қалғырсың.
Жатсаң қалғырсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қимыл-қозғалысқа, еңбекке, әрекетке шақырады. Тура мағынасында жүріп-тұру, іс қылу...
Қурай тартсаң, күй шығар,
Ағаш тартсаң, үй шығар.
Ағаш тартсаң, үй шығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қолындағы материалдың да, істің де нәтижесі әртүрлі болатынын меңзейді. Қурайды тарт...
Қой иесі бірге санаса,
Қойшы басқа санайды.
Қойшы басқа санайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қойдың иесі мен қойшы бір малды санап тұрса да, екеуінің саны бірдей ш...
Итаяғын ит екеш ит те қорғайды.
**Негізгі мағынасы** Итаяғын ит екеш ит те қорғайды деген мақал әр нәрсенің өзіне қымбат, өзіне жақын дүниесін қорғауға...
Тек жүргенше тегін істе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бос жүрмей, қолынан келетін пайдалы іс жасап, еңбектеніп жүргені дұрыс екенін айтады...
Түйесі көп көш бастайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйесі көп көштің жүгі жеңіл, қоныс ауыстыруы да оңай, сондықтан ол кө...
Сары майдан дәметкен итің құрысын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің еңбегіне, несібесіне немесе дайын ырысына орынсыз үміт артқан адамды сынайды. Ту...
Қойды қорада сат,
Астықты ұрада сат.
Астықты ұрада сат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қойды қорада, астықты ұрада сату керек деген ой. Астарлы мағынасы — әр...
Есің барда етек жап,
Қайратың барда мал тап.
Қайратың барда мал тап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды жастықтың, деннің саулығы мен ақыл-есінің бар кезінде қамдануға шақырады. «Есің ба...
Әдірә қалды бақ, дәулет,
Еңбек енді шын дәулет.
Еңбек енді шын дәулет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұрынғы бақ-дәулет, дайын байлық жоғалса да, адамның қолында еңбегі қа...
Бейнетсіз рахат жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Бейнетсіз рахат жоқ» деген мақал адамның өмірде оңайлықпен ешбір игілікке жете алмайтынын білдіред...
Жаман сиыр өрешіл.
**Негізгі мағынасы** Жаман сиыр өрешіл деген мақалдың тура мағынасы — мінезі жуас, пайдасы аз, тіпті жаман сиырдың өзі д...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.