Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
188.8K
Қаралым
178
Орташа
Сұрыптау:
Қойды қорада сат,
Астықты ұрада сат.
Астықты ұрада сат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қойды қорада, астықты ұрада сату керек деген ой. Астарлы мағынасы — әр...
Маңдайы терлемегеннің,
Қазаны қайнамайды.
Қазаны қайнамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз береке болмайтынын айтады. Тура мағынасында, маңдайы терлемеген адам қазанын қай...
Күрекке боқ көп.
**Негізгі мағынасы** «Күрекке боқ көп» деген мақалдың тура мағынасы — күрекпен жұмыс істеген жерде, әсіресе мал қорасы,...
Білім алып құрасын,
Еңбек етіп сұрасын.
Еңбек етіп сұрасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның арманы мен жетістігі бос қиялмен келмейтінін айтады. Алдымен білім алып, ойланып-...
Бір қолын екі еткен.
**Негізгі мағынасы** «Бір қолын екі еткен» деген тіркес бір істі екі есе көбейтіп, қолда барды еселеп, ұқыптылықпен пайд...
Малды баға біл, бабын таба біл.
**Негізгі мағынасы** Малдың қадірін білу үшін оны дұрыс бағып-күту керек деген ой айтылады. Тура мағынасында бұл мақал...
Жалқаудың арбасы зар жылайды.
**Негізгі мағынасы** Жалқаудың арбасы зар жылайды деген мақал адам еңбектен қашса, ісі оңбайтынын білдіреді. Мұндағы тур...
Серт берген шегінбес,
Еңбектенген ерінбес.
Еңбектенген ерінбес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уәде беріп, серт еткен адам алған бетінен қайтпауы керек дегенді білдіреді. Тура мағынасы...
Жаяудың несібесін атты жемес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаяу жүрген адамның несібесін, яғни адал ырысын, атты адам тартып алмай...
Жорға мінген жолда қалады,
Жүйрік мінген қолды болады.
Жүйрік мінген қолды болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жорға мінген адам жолдың сәніне ғана ілесіп, ұзаққа шаба бермейді, ал ж...
Сиыр баққанды сүттен қаққан оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбекті дұрыс істемеген, салақ немесе тәжірибесіз адамның ісі берекеге жеткізбейтінін біл...
Епсіздің еңбегі еш.
**Негізгі мағынасы** «Епсіздің еңбегі еш» деген мақал іс тындырғанда шеберлік, ыждағат және дағды керек екенін білдіред...
Жұмыс басты - ер қашты.
**Негізгі мағынасы** «Жұмыс басты - ер қашты» деген мақалдың тура мағынасы — адам жұмыспен шұғылданып, соған беріліп ке...
Бейнетсіз рахат жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Бейнетсіз рахат жоқ» деген мақал адамның өмірде оңайлықпен ешбір игілікке жете алмайтынын білдіред...
Малдың жатар орны - жарым құрсақ.
**Негізгі мағынасы** Мақалдың тура мағынасы: малдың қонатын, тынығатын орны дұрыс болса, ол тоңбайды, шөлдемейді, аман с...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.