Зымыстан көрмей жаздың қадірін білмейсің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның қысым, суық, ауыр кезеңді бастан өткермей, жайлы да шуақты жаздың қадірін толық сезіне алмайтыны. Астарлы мағынасы — қиындық көрмеген адам жеңіл күннің, тыныш өмірдің, молшылық пен рахаттың бағасын біле бермейді. Қиындық пен таршылық адамға сабырды да, шүкірді де үйретеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «зымыстан» сөзі — қаһарлы қыс, қатаң сынақ, ауыр уақыттың бейнесі. Ал «жаз» — жылылық, тыныштық, молшылық пен жайлылықтың символы. Яғни суық пен жылудың қарама-қарсылығы арқылы өмірдің де қуаныш пен қиындықтан тұратыны көрсетілген. Қысты көрген адам ғана күннің, жылудың, жайма-шуақтың қадірін терең түсінеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі өмірде де жиі қолданылады. Мысалы, адам ұзақ уақыт жұмыссыз қалып, қиындық көргеннен кейін тұрақты жұмыс тапса, сол еңбектің, табыстың, тыныш күннің қадірін жақсырақ біледі. Немесе денсаулығы сыр беріп, емделіп шыққан жан саулықтың бағасын бұрынғыдан да қатты сезінеді. Мақал адамның әр нығметке бейжай қарамай, оны сынақпен салыстырып бағалау керегін еске салады.