Жылқының жауы - бөгелек,
Жыланның жауы - дегелек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр жаратылыстың өзіне тән жауы болатынын, тіршілікте әркімнің әлсіз тұсы мен қауіп-қатері бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жылқыны бөгелек мазалап, тынышын алады, ал жыланды дегелек аулап жейді. Астарлы мағынасы — күшті көрінгеннің де осал жері болады, сондықтан әр нәрсенің табиғатын, мінезін, қорғанысын білу керек. Бұл өмірде сақтық пен танымның маңызын еске салады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жылқы» — елге қымбат, қадірлі мал; «бөгелек» — жылқыны тынымсыз мазалайтын ұсақ, бірақ зиянды жәндік. Ал «жылан» — айлакер, қауіпті жыртқыш бейне, «дегелек» — оны аулайтын құс. Осы қарсы қойылған образдар арқылы халық табиғаттағы тепе-теңдікті көрсетеді: біреуге күшті көрінген нәрсе екіншісіне әлсіз болуы мүмкін. Яғни, сыртқы бейнеге ғана сенбей, шын мәнін түсіну керек.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адам мінезі мен қоғамдағы жағдайларға да қолдануға болады. Мысалы, біреуді өте күшті, тәжірибелі деп ойласаң да, оның шешілмеген өз мәселесі не әлсіз тұсы болуы мүмкін. Мәселен, жұмыста мықты көрінетін қызметкер жаңа технологиядан қиналуы ықтимал. Сондықтан адамды біржақты бағаламай, жағдайды тереңірек түсінген дұрыс.
Jylannyń jaýy - degelek.