Жылқыда өт жоқ, құста сүт жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр нәрсенің өз табиғаты, өз болмысы бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жылқыда өт болмайды, құста сүт болмайды. Астарлы мағынасы — бір заттан не құбылыстан оның жаратылысына сай келмейтін нәрсені іздеме, әркімнің, әр нәрсенің өзіндік орны мен қасиетін таны. Адамға да осы қағида жүреді: әркімнің мінезі, қабілеті, шегі болады, соны түсініп қабылдау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы жылқы мен құс — халыққа жақсы таныс тіршілік иелері. Жылқы — күш, жүйрік қимыл, дала өмірінің символы; құс — еркіндік пен жеңілдіктің бейнесі. Ал өт пен сүт — бір-біріне мүлде жат дене бөлшектері. Осы қарсы қою арқылы мақал табиғат заңын, үйлесім мен дәлдікті көрсетеді. Яғни әр нәрсенің ішкі сипатын өзгерту мүмкін емес екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды біреуден өзіне мүлде жат қасиетті талап еткенде қолдануға болады. Мысалы, өте ашық, еркін мінезді адамнан тым тұйық, салқын болуды күту дұрыс емес. Сол сияқты әр маманнан бірдей нәтиже талап ету де орынсыз. Адамдардың қабілеті әртүрлі екенін түсініп, соған сай қарау қажет.