Жүйрікті кекіл қағысынан байқайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жүйрікті кекіл қағысынан байқайды деген мақалдың тура мағынасы — бәйге атының жүйріктігі оның жүрісінен, қимылынан, сыртқы қас-қабағынан, әсіресе кекілінің қозғалысынан аңғарылады. Астарлы мағынасы — кез келген істің, адамның немесе қабілеттің шын сапасы ұсақ белгісінен-ақ көрінеді. Яғни нағыз мықтыны тану үшін оның сөзін ғана емес, ісін, мінезін, ұқыптылығын, байқампаздығын қарау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жүйрік» — шапшаң, алғыр, талантты адамға теңеу. «Кекіл қағысы» — көзге бірден түсе бермейтін, бірақ шынайы болмысты ашатын нәзік белгі. Қазақ танымында жылқыны сыртқы ажарымен емес, жүрісі мен бітімінен таныған. Сол сияқты адамды да ұсақ қимылынан, сөйлеу мәнерінен, ісіне деген жауапкершілігінен байқауға болады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні адамды бағалауда асықпай, байыппен қарау керегін ескертеді. Мысалы, жұмысқа жаңа келген қызметкердің мықтылығы бірден емес, оның тапсырманы қалай орындап, қиын сәтте қалай шешім қабылдайтынынан көрінеді. Яғни қабілет үлкен сөзден емес, кіші әрекеттен танылады.