Жүйрік бестіден,
Кеңдік келбеттіден шығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның шын қасиеті сыртқы түрінен емес, ішкі болмысынан көрінетінін аңғартады. «Жүйрік бестіден» дегені — шын мықты, ірі қасиет иесі әрдайым көзге бірден түсе бермейді, кейде қарапайым көрінетін адамның бойында үлкен қабілет жатады. Ал «Кеңдік келбеттіден шығады» дегені — кең пейіл, сабырлы мінез, жомарттық пен адамгершілік әдемі өңнен емес, жүректің тазалығынан туатынын білдіреді. Яғни адамды сәні емес, мінезі мен ісі бағалайды.
Образдар мен теңеулер
«Жүйрік» сөзі мұнда тек атқа қатысты емес, алғыр, ұтқыр, қабілетті адам бейнесін береді. «Бесті» — сырт көзге шағын не елеусіз көрінетін нәрсенің астарында үлкен күш болуы мүмкін деген ойды жеткізеді. «Кеңдік» — тар пиғылдың қарсы ұғымы, ол жүрек кеңдігін, кешірімділік пен дархандықты білдіреді. «Келбет» сыртқы сұлулықты меңзегенімен, мақал оны ішкі парасатпен байланыстырып отыр.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте орынды. Мысалы, жұмысқа қабылдағанда адамды тек киіміне не сыртқы түріне қарап емес, білім-білігіне, жауапкершілігіне қарап бағалау керек. Көпшілігі сабырлы, қарапайым адамды әлсіз деп ойлайды, бірақ дәл сол адам қиын сәтте ең дұрыс шешім шығарып, ұжымға пайдасын тигізуі мүмкін.
Keńdik kelbettiden shyǵady.