Жүйрік ат шаппаса да, қырындайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік ат шаба алмаса да, өзінен-өзі қырындап, сергек, дайын күйде тұрады. Астарлы мағынасы: бойында қуат, қабілет, намыс бар адам немесе зат іске қосылмаса да, оның асыл қасиеті байқалып тұрады. Яғни, дарынды, қайратты, өр мінезді жан әрекетсіз қалса да, ішкі болмысы жоғалмайды. Кейде мұндай сөз сырттай тыныш көрінгенімен, іштей қайраты мол адамға қатысты айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жүйрік ат» — шапшаңдықтың, күштің, тектіліктің белгісі. «Шаппаса да» деуі — уақытша тоқырау, мүмкіндік шықпаған шақ. «Қырындауы» — аттың өз болмысын сақтап, сергек қимыл көрсетуі. Бұл образ адамға да телінеді: нағыз қабілет иесі жағдайға қарап жоғалып кетпейді, оның сыны мен сыры бәрібір сезіледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал талантты, бірақ әзірше көзге түсе қоймаған адамдарға байланысты қолданылады. Мысалы, жұмыс орнында бір қызметкер тыныш жүріп, көп араласпайтын сияқты көрінгенімен, қиын сәтте күрделі істі тез әрі сапалы орындап шығады. Сонда жұрт оның бойындағы «жүйрік аттың» қасиетін таниды.