Жігіт көркі - сақал,
Базар көркі - бақал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жігіттің ер азаматқа тән келбеті мен беделі сыртқы сәнмен емес, өзіндік болмысымен танылатынын білдіреді. «Жігіт көркі - сақал» дегені — сақал ер жігіттің есейгенін, азаматтыққа бет алғанын, салмақ пен жауапкершілік иесін меңзейді. Ал «Базар көркі - бақал» дегені — базардың сәні мен қызуы ұсақ-түйек сауда-саттықта, көптің қозғалысында екенін көрсетеді. Яғни әр нәрсенің өзіне лайық көркі, өз орнын айқындайтын белгісі бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сақал» — тек беттегі түк емес, ерлік, жасқанбайтын мінез, тәжірибе мен жігіттік нышан. «Бақал» сөзі базардағы майда саудагерді, ұсақ та болса қажет кәсіп иесін білдіреді. Бұл образдар арқылы халық бір жағынан ер жігіттің келбетін, екінші жағынан базардың берекесін көз алдына елестетеді. Қысқа сөзбен терең ой айтылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал сыртқы сәннен гөрі адамның жауапкершілігі мен орнын бағалауға шақырады. Мысалы, бір жас жігіт өзін ұстамды ұстап, сөзі мен ісі арқылы сый-құрметке ие болса, жұрт оны нағыз азамат деп таниды. Сол сияқты әр кәсіптің де өз сәні бар: кішкентай дүкеннің де берекесі адал қызметпен көрінеді.
Bazar kórki - baqal.