Жазыққа - жаза, айыпқа - әнжі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жазық істеген адамға жаза, айып істеген адамға сөгіс немесе тиісті шара беріледі. Астарлы мағынасы — әрбір әрекеттің жауапкершілігі бар, адам қателік жасаса, соның салдарын көтеруге тиіс. Халық бұл сөз арқылы әділдік пен тәртіпті, ар-ұятты сақтау керегін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жазық» — жай қателік емес, заңға не жөн-жосыққа қарсы іс. «Жаза» — істің өтеуі, тәртіптің орнығуы. Ал «әнжі» сөзі ескерту, айыптау, бетке басу мағынасын береді. Яғни біреудің қылығын жәй ғана көре салмай, оған лайық баға беру керек деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал мектепте, жұмыста немесе қоғамда тәртіп бұзған адамға қатысты айтылады. Мысалы, қызметкер жұмыс уақытында әдейі жалған есеп берсе, басшылық оны ескертіп, қажет болса жаза қолданады. Бұл — әділдікті сақтау және басқаларға сабақ болу үшін қажет.