Жаза баспас мерген болмас,
Жаңылмас жан болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам баласының қателеспей тұрмайтынын айтады. Тура мағынада мерген нысанаға дәл тигізу үшін талай рет жаттығып, кейде мүлт кетуі мүмкін. Астарлы мағынасы — өмірде жаңылу, қателесу, сүріну табиғи нәрсе; ең бастысы, қателіктен сабақ алып, түзеле білу.
Образдар мен теңеулер
«Мерген» — шебер, тәжірибелі адамға теңеу. Бірақ тіпті сондай адам да бірден мінсіз болмайды, кейде жаза басады. «Жаңылмас жан болмас» дегені — жанды пенде болған соң, бәрі де қателеседі деген ойды білдіреді. Бұл жерде адамды кінәлаудан гөрі, түсіністік пен сабырға шақыру бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, жұмыс, қарым-қатынас кезінде өте орынды айтылады. Мысалы, жас маман есепте қате жіберсе, оны бірден сөгу орнына, «Жаңылмас жан болмас» деп, қатесін түзеп үйренуге мүмкіндік беру дұрыс. Сонда адам қорықпай, тәжірибе жинайды және өсе түседі.
Jańylmas jan bolmas.