Жарлының жалғыз тоқтысын қасқыр жейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның бар байлығы санаулы болады, сол аз дүниенің өзі қорғансыз қалса, тез-ақ жоғалып кетеді. Астарлы мағынасы: тұрмысы төмен, тірегі аз адамға сырттан келетін қауіп көп тиеді, сондықтан әлсізді қорғау, жетім-жесірге, мұқтажға қамқор болу керек деген ой айтылады. Мақал адамды сақ болуға, жағдайы төменнің халіне түсінуге үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жарлы» — қолында малы да, малына қорған болар мүмкіндігі де аз адам. «Жалғыз тоқты» — оның бар жиғаны, аз ғана несібесі. Ал «қасқыр» — сыртқы қауіп, зорлық, ашкөздік, озбырлықтың белгісі. Яғни бір тоқтының өзін қасқыр жеп қоюы — аз дүниенің де бір сәтте талауға түсуі мүмкін екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлсізді пайдаланып кетпейік, мұқтаждың мүлкін, еңбегін қорғайық деген мағынада айтылады. Мысалы, табысы аз адам алған жалғыз велосипедін ұрлатып алса, бұл мақал сол күйді дәл суреттейді: азын-аулақ дүние де қорғансыз болса, оп-оңай жоғалады.