Жапалақты таспен ұрсаң да, жапалақ өледі,
Тасты жапалақпен ұрсаң да, жапалақ өледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы өте қарапайым: жапалақты таспен ұрсаң да, тасты жапалақпен ұрсаң да, бәрібір жапалақ өледі. Астарлы мағынасы — әлсіз бен күштіді орынсыз салыстырудың, ыза мен қиянаттың ақыры біреуге зиян әкелетінін ескерту. Кейде адам қандай әрекет жасаса да, зардап соған ең алдымен әлсіз тарапқа тиеді. Сондықтан күшті болу әрқашан дұрыс болу деген сөз емес.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы жапалақ — дәрменсіз, қорғансыз жанның бейнесі. Тас — қаталдық, ауыр күш, ал жапалақпен тас ұру — қисынсыз, орынсыз қарсылықтың белгісі. Екі жақта да жапалақтың өлуі арқылы халық «екі ұштылықтың, қатігез әрекеттің соңы бір» екенін көрсетеді. Яғни күш қай тараптан келсе де, ақылсыз іс жақсылыққа апармайды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әділетсіздік пен орынсыз жанжалға қатысты айтылады. Мысалы, бір ұжымда басшы мен қызметкер бір-бірін тыңдамай, ашумен шешім қабылдаса, ең көп жапа шегетін — ортадағы қарапайым адамдар. Сондықтан дау кезінде күшке емес, ақылға, сабырға сүйену керек. Мақал адамды қиянаттан сақтандырып, жауапкершілікпен әрекет етуге шақырады.
Tasty japalaqpen ursań da, japalaq óledi.