Жапалаққа күннен түн жақсы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жапалақ түнде белсенді болып, қараңғыда өзін еркін сезінеді, ал күндіз оған тыныштық ыңғайлы емес. Астарлы мағынасы — әр адамға, әр мінезге, әр тірлікке қолайлы орта бөлек болады. Біреуге жақсы көрінген нәрсе екіншісіне жарамауы мүмкін. Сондықтан адам өз табиғатын танып, өзіне лайық жағдайды дұрыс таңдауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы жапалақ — түнді сүйетін құс, ал күн мен түн — жарық пен қараңғылықтың символы. «Күн» өмірдегі ашық, белсенді, көпшілік ортаға ұқсайды, «түн» болса тыныштық, оңаша күйді білдіреді. Жапалақтың түнді қалауы арқылы халық адам мінезінің, дағдысының, талғамының әртүрлі болатынын бейнелі түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өзіне ыңғайлы жұмыс тәртібін, оқу уақытын не өмір салтын таңдағанда айтылады. Мысалы, бір оқушы түнде жақсы оқиды, ал таңертең белсенді емес болса, үлкендер: «Жапалаққа күннен түн жақсы» деп оның табиғатын түсініп айтады. Яғни, әркімді бір қалыпқа салмай, қабілетіне сай қарау керек деген ой бар.