Жаман қойшы жайлауын бір күн жейді,
Жақсы қойшы жайлауын мың күн жейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қойды дұрыс бағатын шопан жайлаудың шөбін ретсіз таптамай, ұзақ уақытқа жеткізеді; ал нашар қойшы бір күнде-ақ жайлауды тоздырып жібереді. Астарлы мағынасы — адам өз ісіне ұқыпты, жауапты болса, бар нәрсенің берекесін сақтайды, ал салақ, жөнсіз адам қолындағыны тез құртатынын ескертеді. Мұнда мал бағу арқылы кез келген кәсіптегі жауапкершілік айтылып тұр.
Образдар мен теңеулер
«Жайлау» — молшылық пен ырыстың белгісі, ал «қойшы» — басқарушы, істің тізгінін ұстаған адам бейнесі. «Бір күн жейді» дегені — бейқамдықтың зияны тез білінеді деген ойды білдіреді. «Мың күн жейді» — ұқыптылық пен дұрыс басқарудың ұзақ мерзімді пайдасын көрсететін әсірелеу. Яғни, бір адамның ниеті мен іс-әрекеті ортақ игілікке де, ортақ зиянға да әсер етеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды жұмыста, бизнесте, оқуда да қолдануға болады. Мысалы, мекеме басшысы қаражатын есепсіз жұмсаса, ұйымның қоры тез таусылады; ал жоспарлы, ұқыпты басшы сол ресурсты ұзаққа жеткізеді. Сондықтан мақал адамды жауапкершілікке, есеппен әрекет етуге тәрбиелейді.
Jaqsy qoıshy jaılaýyn myń kún jeıdi.