Жақсы аттан жал кетсе де, әл кетпейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік, бағалы аттың жалы уақыт өте сиреуі, түсуі мүмкін, бірақ оның қуаты мен шабысы жойылмайды. Астарлы мағынасы: жақсы адамның да, жақсы міністің де сыртқы көрінісінде өзгеріс болуы мүмкін, алайда оның ішкі қасиеті, қабілеті, қадірі кетпейді. Яғни, адам қартайса да, шаршаса да, тәжірибесі мен рухани қуаты сақталады деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жақсы ат» — ісіне мығым, сенімді, қадірлі тұлғаның бейнесі. «Жал кету» — уақыттың әсері, сыртқы сұлулықтың азаюы, жас кездің өтуі. Ал «әл кетпеу» — қайраттың, қабілеттің, абыройдың сақталуы. Халық аттың қасиеті арқылы адам мінезін салыстырып, ішкі мықтылық сыртқы өңнен маңызды екенін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал тәжірибелі, бірақ жасынан алыстаған адамдардың еңбегін бағалауда жиі қолданылады. Мысалы, жасы үлкен шебердің шашы ағарса да, қолынан ісі әлі де келіп тұрса, «жақсы аттан жал кетсе де, әл кетпейді» деп айту орынды. Мұнда адамды сыртқы жасына емес, істеген ісі мен қабілетіне қарап бағалау керектігі көрінеді.