Үмітсіз - шайтан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға ешқашан үмітін үзбеуді ескертеді. Тура мағынасында «үміті жоқ адам» деген ұғым берілсе, астарлы мағынасында: қиындық қанша ауыр болса да, әрекет ету, сабыр сақтау, жақсы күннен күдер үзбеу керек деген ой жатыр. Үміт адамды алға жетелейді, жігер береді, тығырықтан шығар жол іздетеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «шайтан» сөзі жамандықтың, түңілу мен торығудың бейнесі ретінде алынған. Яғни үмітсіздік адамды жаман ойға, әлсіздікке, әрекетсіздікке түсіреді дегенді білдіреді. Халық бұл жерде үмітті жарыққа, өмірге бастайтын күш деп, ал үмітсіздікті ішкі қараңғылықпен салыстырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал оқу, жұмыс, денсаулық немесе тұрмыстық қиындықтарға байланысты жиі айтылады. Мысалы, емделіп жүрген адамға жақындары «Үмітсіз - шайтан» деп, сауығып кетуге сенуін қолдайды. Бұл сөз адамға рух беріп, күресуді тоқтатпауға шақырады.