Үйірінен айырылған малды қасқыр жейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Үйірінен айырылған мал — қорғансыз, жалғыз қалған мал. Қасқыр — оған қауіп төндіретін жау. Мақалдың тура мағынасы: табыннан бөлініп қалған малды қасқыр оңай талауы мүмкін. Астарлы мағынасы: көптің, ортаның, бірліктің қорғаны бар; ал жалғыз қалған адам не қауым қауіпке, алдауға, қиындыққа тез ұрынады. Сондықтан елден, жұрттан, дос-жараннан ажырамау, бірлікті сақтау керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы үйір — ұйымшыл топ, тірек, орта. Мал — әлсіз, қорғансыз күйдегі жан. Қасқыр — сыртқы қауіп, жауыздық, пайдакүнем күштің символы. Халық малдың табиғи тіршілігін мысал ете отырып, адам өміріндегі жағдайды өте дәл бейнелеген: бірігіп жүргенге қауіп аз, бөлінгенге қатер көп.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, бір адам жұмыс орнында ұжыммен араласпай, кеңес алмай, бәрін жалғыз шешемін десе, қателікке жиі ұрынады немесе біреудің айласына түсіп қалуы мүмкін. Ал ұжыммен, достармен, отбасы қолдауымен жүрген адам қиындықты жеңіл өткереді. Мақал бізді татулыққа, сақтыққа және ортадан ажырамауға үндейді.