Тұз астың дәмін келтіреді,
Мақал сөздің мәнін келтіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Тұз асқа қалай дәм берсе, мақал-мәтел де сөзге сондай өң, салмақ, мағына береді. Яғни ойды құрғақ айтпай, нақылмен түйіндеу сөйлеуді көркем әрі әсерлі етеді. Бұл жерде тура мағынада тұздың тағамға қажет екені айтылса, астарлы мағынада мақалдың сөзді құнарландыратыны меңзеледі. Халық даналығы қысқа сөздің өзіне терең ой сыйғызатынын осылай түсіндіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тұз» — қарапайым, бірақ өте қажет нәрсенің бейнесі. Ол ас дәмін келтіріп, тағамды жұғымды етеді. Ал «мақал» — ойды әрлейтін, мәнін ашатын рухани дәм іспетті. Теңеу арқылы халық сөздің де ас секілді «құнарлы» болуы керегін көрсетеді. Тұзсыз ас қалай татымсыз болса, мақалсыз сөз де солай жұтаң көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал шешен сөйлегенде, ойды қысқа да нұсқа жеткізгенде қолданылады. Мысалы, мұғалім сабақта күрделі тақырыпты түсіндіріп болған соң, бір мақал келтірсе, оқушылардың есінде ой жеңіл сақталады. Сондықтан бұл нақыл сөздің көркемдігі мен әсерін арттырудың маңызын еске салады.
Maqal sózdiń mánin keltiredi.