Түс - түлкінің боғы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы түс көруді түлкінің нәжісімен салыстырып, оның шын нәрсе емес, өткінші әрі пайдасыз екенін әжуалайды. Астарлы мағынасы — түс пен қиялға қатты сеніп, соған сүйену бос әурешілік екенін білдіреді. Яғни адам нақты іске, шындыққа жүгінгені дұрыс, ал түс — көбіне елес, болжам ғана.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «түс» — ойдағы елес, қиял, орындалуы белгісіз көрініс. «Түлкінің боғы» — ешкімге қажет емес, қадірсіз, тұрмыста түкке тұрмайтын нәрсенің бейнесі. Қазақ ұғымында түлкі айлакер жануар болғанымен, оның боғы арқылы мақал түс атаулының шындыққа дәлел бола алмайтынын тым өткір, мысқылмен жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ойдан шығарылған жорамалға, негізсіз сенімге ерушілерге қатысты айтылады. Мысалы, бір адам түсінде байығанын көріп, соған сүйеніп қарызға ақша алып, бизнес бастағысы келсе, оған «Түс — түлкінің боғы» деп, арман мен шындықты шатастырмауды ескертуге болады. Мағынасы — нақты жоспар, есеп, еңбек болмаса, тек қиялмен іс өнбейді.