Тұлпардың өз тұяғы өзіне ем.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Тұлпардың өз тұяғы өзіне ем деген мақал әр адамға, әр жанға ең алдымен өз табиғаты, өз мүмкіндігі, өз еңбегі пайдалы екенін білдіреді. Тура мағынасында жүйрік аттың тұяғы мықты болса, сол тұяғы оның өзіне қорған да, тірек те болады. Астарлы мағынасы — адам өз бойындағы күшке, қабілетке, тәжірибеге сүйеніп өмір сүрсе, соны дұрыс пайдаланса, көп қиындықты өзі жеңеді. Яғни сыртқы көмек күткеннен гөрі, ішкі қуатты арттыру маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тұлпар» — жүйрік, мықты, қайратты жанның бейнесі. «Тұяқ» — тек аттың мүшесі емес, оның жүрісі, тірегі, өмірдегі алға басуының белгісі. «Ем» сөзі — шипа, қуат, демеу деген ұғымды береді. Демек, халық тұлпардың күшін өзінен іздеп, адамның да шынайы тірегі өз еңбегі мен өз қабілеті екенін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті: адам өз білімін, дағдысын дамытса, сол оның ең үлкен пайдасы болады. Мысалы, бір жас маман шетелден дайын көмек күтпей, өзі тіл үйреніп, тәжірибе жинап, мамандығын жетілдірсе, кейін сол еңбегінің жемісін өзі көреді.