Түлкінің өз терісі өзіне жау.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Түлкінің өз терісі өзіне жау» деген мақал адамның өз мінезі, айласы не қылығы ақырында өз басына зиян әкелетінін білдіреді. Тура мағынада түлкі — айлакер аң, ал оның терісі қимылына кедергі келтіретіндей елестетіледі. Астарлы мағынасы — адам сыртқа пайда әкелетіндей көрінген әрекетімен өзіне де, беделіне де, тыныштығына да кесірін тигізуі мүмкін. Яғни, шектен шыққан қу, жалғандық, екіжүзділік түптің түбінде иесін опық жегізеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы түлкі — айла мен қулықтың бейнесі. Терісі — адамның сыртқы қалпы, өзіне біткен мінезі немесе қылығы. «Өз терісі өзіне жау» деу арқылы халық қулықтың, артық есептің, өзімшілдіктің адамға сырттан емес, іштен қауіп төндіретінін меңзейді. Бұл жерде жау — біреуден келген дұшпан емес, адамның өз мінезі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өтірік айтып, жалған уәде беріп, біреуді алдап пайда табамын деген адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, қызметкер есепті қолдан бұрмалап, уақытша өзін ақылды көрсетеді, бірақ кейін қателігі ашылып, жұмыстан айырылуы мүмкін. Сонда оның өз әрекеті өзіне жау болғаны көрінеді.