Түлкі түгінен жазады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Түлкі түгінен жазады деген мақал адамның айласы мен қулығы туралы айтады. Тура мағынасында түлкі өз денесінің түгін сілкіп, тазаланып, жеңілдеп алады. Астарлы мағынасы — қу адам өз ісін бүркемелеп, айласын тапқырлықпен жүргізеді, кейде өз пайдасына қарай жағдайды «жақсылап» шығарады. Бұл жерде түлкі — алдампаздық пен есептің белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы түлкі бейнесі қазақ танымында өте сақ, қулыққа жүйрік аңды білдіреді. «Түгінен жазу» — сырт көзге байқалмайтындай етіп, шебер түрде құтылу, ізін жасыру мағынасын аңғартады. Сондықтан бұл тіркес адамның өтірік айтып, сылтау тауып, жауапкершіліктен сырғып кетуін де меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал айласын асырып, өз қатесін жасырып қалатын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір қызметкер істеген қателігін мойындамай, кінәні басқаға аударып, өзін ақтап алса, «түлкі түгінен жазады» деп сипаттауға болады. Мұндайда мақал сақ болуға, сыртқы жылтырауға алданып қалмауға үйретеді.