Түйені көпір астына жасыра алмайсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — үлкен түйені көпірдің астына жасыру мүмкін емес, өйткені ол көзге бірден түседі. Астарлы мағынасы — ірі істі, ауыр шындықты, айқын әрекетті жасырып қалу қиын. Адам қанша тырысса да, елден бөлек тұрған нәрсе бәрібір байқалады. Сондықтан бұл мақал шындықты бүркемелеу, анық нәрсені жасыру бекер екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «түйе» — үлкен, көзге көрінетін, жасыруға келмейтін нәрсенің бейнесі. «Көпір асты» — тар, тығуға ыңғайлы орын сияқты көрінгенімен, түйені сыйғызбайды. Осы арқылы халық «үлкен шындықты кіші амалмен бүркеу мүмкін емес» деген ойды әсерлі жеткізген. Образ өте нақты болғандықтан, ой бірден түсінікті болады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ашық байқалып тұрған өтірікке, жасырын қателікке немесе көзге ұрып тұрған әрекетке қатысты айтылады. Мысалы, қызметкер құжаттағы қателікті жасырып қаламын десе, тексерісте бәрібір әшкереленеді. Сол кезде «Түйені көпір астына жасыра алмайсың» деп, шындықтың бәрібір ашылатынын ескертеді.