Түйе сойған жиыннан тоқты сойған той артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе сойып, үлкен жиын өткізгеннен гөрі, тоқты сойып жасалған шағын тойдың өзі артық деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — дастарқанның молдығы емес, қуаныштың шынайылығы, ниеттің тазалығы маңызды. Қазақ танымында кейде ысырапқа жол бермей, шамасына қарай қонақ күту, орынды той жасау құпталады. Яғни, көп шығыннан гөрі, ықыласпен жасалған қарапайым қуаныш қадірлі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "түйе" — ірі, қымбат, салтанатты істің белгісі. Ал "тоқты" — шағын, қарапайым, қолжетімді тойдың нышаны. Екі малды салыстыру арқылы халық «үлкендік әрқашан артық емес» деген ой айтады. Түйе сойған жиын көпшілікке салмақ түсірсе, тоқты сойған той елдің еңсесін түсірмей, көңілге жылылық береді. Образдың күші — шамаға қарау, ысыраптан сақтану.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды әсіре мақтан мен орынсыз шығынға қатысты қолдануға болады. Мысалы, бір отбасы баласының туған күніне қымбат мейрамхана жалдап, қарызға батудың орнына, үйде аз ғана адамды шақырып, ықыласпен өткізсе, сол той әлдеқайда мәнді болады. Яғни, маңыздысы — сән-салтанат емес, көңіл мен пейіл.