Түйе ағаш басын кемірсе,
Ешкі таңданады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам өзіне тән емес нәрсеге қарап таңданатынын, бірақ кейде өзі де сондай оғаш іске барып жүргенін әжуалайды. Тура мағынада түйе ағаштың басын кеміруі — табиғатқа сыймайтын, тосын көрініс. Астарына үңілсек, біреудің оғаш қылығын сынаған адам өз бойындағы кемшілікті байқамай қалуы мүмкін. Яғни, өз мінін көрмей, өзгені сынау — пендешілік.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы түйе — ірі, ауыр мінезді, кейде ебедейсіз адам бейнесі. Ағаш басын кеміру — орынсыз, ретсіз әрекетті білдіреді. Ал ешкі — жеңілтек, шошаңдақ, тез таңданатын мінездің символы. Ешкінің түйеге таңдануы арқылы халық «өзі сондай қылыққа бейім болса да, өзгеге күлкілі көзбен қарау» деген ойды шебер жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не отбасында біреудің қателігін баса айтып, бірақ өзі сол қателікті қайталайтын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір қызметкер әріптесін «ұқыпсыз» деп сынап, өзі құжаттарды кеш тапсырып жүрсе, осы мақал орынды болады. Ол адамды алдымен өз мінін түзетуге шақырады.
Eshki tańdanady.