Түбі бір түтпейді,
Туысы бір түртпейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал туыстығы бір болса да, мінезі мен пиғылы бөлек адамдардың бәрі бірдей емес екенін білдіреді. Тура мағынасында — бір түптен шыққан, бір ортадан тараған адамдардың арасында да алшақтық, үйлеспеушілік болуы мүмкін. Астарлы мағынасы — тек қан жақындығына қарап, бірлік пен сыйластық өзінен-өзі орнайды деуге болмайды; оған ортақ мінез, түсіністік, татулық қажет.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы "түбі бір" деген тіркес ортақ шығу тегін, бір әулеттен, бір тамырдан тарауды меңзейді. Ал "түтпейді", "түртпейді" сөздері — бір-біріне сүйеніш болмай, қабақ та қақпайтын, арасы салқын адамдардың қылығын бейнелейді. Мұнда "түп" пен "тұқым" ұғымы арқылы туыстықтың сыртқы белгісі ғана емес, ішкі жарасымның да маңызды екені аңғарылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал туыстар арасында түсініспеушілік туған кезде айтылады. Мысалы, бір әулеттен шыққан екі ағайынды мұраға келгенде келісе алмай, аралары суып кетсе, үлкендер осы мақалмен ескерту жасайды: қан бір болғанмен, мінез бен ниет бір болмаса, татулықты қолдан жасау керек. Яғни туыстықты сақтау үшін өзара құрмет пен сабыр қажет.
Týysy bir túrtpeıdi.