Тозған қазды топтанған қарға жем етер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: әлсіреген, тозығы жеткен қазды үйір болып жиналған қарғалар оңай олжа етеді. Астарлы мағынасы: күші кеміген, қорғансыз қалған адамды немесе әлсізді көп болып басыну жеңіл. Демек, адам жалғыз әрі әлсіз күйге түскенде, оны кез келген жұрт пайдаланып кетуі мүмкін. Мақал сақ болуға, өзіңді де, ортаңды да әлсіздікке жеткізбеуге үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тозған қаз» — қажыған, дәрмені азайған, қорғанысқа шамасы келмейтін жанның бейнесі. Ал «топтанған қарға» — біріккен, бірақ ниеті дұрыс емес, әлсізді басынатын көпшіліктің символы. Қаз бен қарға қарсы қойылып, күш пен әлсіздік, қорған мен олжа арасындағы айырма айқын көрсетіледі. Бұл образдар өмірде де көптің ішіндегі әлсізді аңду оңай екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалды жұмыс орнында, мектепте не қоғамда әлсіз адамға қысым жасалғанда қолдануға болады. Мысалы, тәжірибесі аз қызметкерге бірнеше адам бірден міндет артып, оның шамасын асырып жіберсе, осы мақал еске түседі. Яғни әлсізді жазғырудың орнына, оны қорғап, қолдау керек деген ой береді.