Тозған елді тоған асырайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Тозған елді тоған асырайды деген мақалдың тура мағынасы — су жиналған тоғанның пайдасы көп, ол айналасындағы елге тіршілік көзі болады. Астарлы мағынасы — тұрмысы әлсіреген, шаруасы кеміген жұртты ең алдымен дұрыс ұйымдастырылған ортақ еңбек, ырыс пен береке сақтайды. Яғни елдің жағдайын түзейтін нәрсе — бірлескен тіршілік, шаруашылыққа ұқыптылық, табиғи байлықты тиімді пайдалану.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тоған» — қор жинау, реттеу, ұқыптылықтың символы. Ол тек су емес, береке мен тіршіліктің де бейнесі. «Тозған ел» дегені — әлсіреген, күйі кеткен, қиындық көрген қауым. Мақал елдің әл-ауқаты сыртқы сәннен емес, ішкі тәртіп пен пайдалы істен түзелетінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өзекті. Мысалы, ауылда су қоймасын салып, егіншілікке жағдай жасаса, жұрттың табысы артып, тұрмысы жақсарады. Сол сияқты ортақ жобаны дұрыс жоспарлап, ресурсты үнемдеп пайдаланған ұйым да қиын кезеңнен жеңіл өтеді. Мақал адамдарды ұйымшылдыққа, есеппен әрекет етуге үндейді.