Төзе алмасаң бейнетке,
Қолың жетпес зейнетке.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал еңбектің, қиындықтың және сабырдың арасындағы байланысты көрсетеді. Тура мағынада, бейнет — ауыр еңбек, машақат; зейнет — сол еңбектің жемісі, рахаты, игілігі. Астарлы мағынасы: адам алдына қойған мақсатына оңай жете алмайды, ол үшін уақытша қиындыққа шыдап, табандылық танытуы керек. Қиындыққа төзбеген жан еңбектің нәтижесін де көре алмайды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бейнет» пен «зейнет» бір-біріне қарсы қойылған екі ұғым. «Бейнет» — тер, шаршау, ауырлық, өмірдің сынағы; «зейнет» — тыныштық, игілік, қуаныш, жетістік. Бұл жерде еңбек жолы баспалдақ сияқты елестейді: төменгі сатысы — бейнет, жоғарғысы — зейнет. Яғни, береке мен жайлылыққа апарар жол әрдайым төзім мен шыдамнан өтеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал оқу, жұмыс, кәсіп ашу немесе спорттағы жетістікке де сай келеді. Мысалы, студент емтиханға дайындалу үшін бірнеше ай бойы тынымсыз еңбектенеді: уақытша ұйқыдан, ойын-сауықтан бас тартады. Бірақ сол бейнеттің арқасында жақсы баға алып, болашақ мамандығына жол ашады. Демек, табысқа жету үшін қиындықты көтере білу қажет.
Qolyń jetpes zeınetke.