Төрт аяғы тең жорға,
Сүдігерге сүрінер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай мінсіз, ширақ, мықты көрінгеннің өзі кейде кіші ғана кедергіден сүрінуі мүмкін екенін айтады. Тура мағынада төрт аяғы тең, жүрісі әдемі жорға да сүдігерге тап болса, аяқ алып жүре алмай қалады. Астарлы мағынасы — адам да қаншалықты қабілетті, тәжірибелі, беделді болса да, абайсыздық, ұқыпсыздық немесе болмашы қиындықтың кесірінен қате жіберуі мүмкін. Сондықтан мақтанға салынбай, сақтықпен әрекет ету керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "төрт аяғы тең жорға" — ширақ, жинақы, өз ісіне мығым адамға теңеу. "Сүдігер" — жыртылған, борпылдақ жер, яғни жолда кездесетін кедергі мен қолайсыздықтың бейнесі. "Сүріну" тек аяқты шалыс басу емес, өмірде қателесу, тосқауылға ұрыну мағынасын береді. Осы арқылы мақал адамның күшіне ғана емес, жағдайға да қарап қимылдау керегін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл сөзді тәжірибелі маманның да ұсақ қателік жіберіп қоюы мүмкін екенін ескерткенде қолдануға болады. Мысалы, жақсы дайындалған студент емтиханда сұрақты асығыс оқып, бір балл жетпей қалады. Сонда "төрт аяғы тең жорға, сүдігерге сүрінер" деп, ұқыптылықтың бәрінен маңызды екенін айтқан дұрыс.
Súdigerge súriner.