Тоқтықта жараспаған
Аштықта қараспайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның шын мінезі мен ара-қатынасы қиын кезде білінетінін айтады. Тура мағынасында: тоқшылықта, яғни бәрі мол кезде жарасқан, сыйласқан адам аштықта, таршылықта бір-біріне қараспай қалуы мүмкін. Астарлы мағынасы — байлық пен жайлылықта достық не татулық оңай көрінгенімен, сынақ келгенде нағыз берік байланыс қана сақталады. Қиындықта көмектеспейтін, пайда үшін ғана араласқан қатынас тез бұзылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тоқтық» пен «аштық» — тек қарынның тоюы мен аш жүруі емес, өмірдің молшылық пен жоқшылық кезі. «Жараспау» — тіл табыса алмау, сыйыспау. «Қараспау» — бір-біріне жәрдем бермеу, қамқорлық жасамау. Осы екі сөз арқылы мақал адам қатынасының шынайылығын, достықтың салмағын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды ортақ іске, достыққа немесе отбасы арасына байланысты қолдануға болады. Мысалы, бизнес жақсы жүріп тұрғанда бәрі дос болып көрініп, ал қиындық туған кезде серіктестер жауапкершіліктен қашса, осы мақал дәл айтылады. Ол адамдарды тек жақсы күнде емес, ауыр сәтте де сыналуға шақырады.
Ashtyqta qaraspaıdy.