Тілеп алған бөгелек,
Өзіңе де сол керек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның өз әрекетінің, таңдауының салдарын өзі тартатынын меңзейді. «Тілеп алған бөгелек» дегені — біреудің өз қалауымен, өзі шақырып алған қиындық не мазасыздық. Ал «Өзіңе де сол керек» — сол істің салдары өзіне тиеді, яғни орынсыз тілек, асығыс шешім кейін өкінішке айналуы мүмкін деген ескерту.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бөгелек» — мазаны алатын, тыным бермейтін ұсақ жәндік. Ол өмірдегі ұсақ, бірақ әбігер туғызатын қиындықтың бейнесі ретінде алынған. «Тілеп алу» — өз еркімен, білместікпен немесе қателесіп бір қиындықты шақырып алу деген астар береді. Халық осылайша орынсыз қылықтың, аңғал тілектің зардабын шағын образбен жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ойланбай шешім қабылдайтын адамға айтылуы мүмкін. Мысалы, біреу тек сән үшін қымбат несие алып, кейін төлей алмай қиналса, оған «Тілеп алған бөгелек, өзіңе де сол керек» деуге болады. Яғни әр істің алдын ойлап, жауапкершілікпен әрекет ету керек деген сабақ береді.
Ózińe de sol kerek.