Тауық құсқа ұшу жоқ,
Там үйлерге көшу жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір нәрсенің жаратылысына, болмысына сай іс қана жарасатынын меңзейді. Тауықтың құс болғанымен, биікке самғап ұша алмайтыны сияқты, там үйдің де табиғаты басқа, оны көшіріп-қондыруға келмейді. Астарлы мағынасы — әр заттың, әр істің өз өлшемі, өз орны бар; орынсыз әрекет пен қисынсыз талап нәтиже бермейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы тауық — әлсіз, шектеулі мүмкіндік иесін бейнелейді, ал құсқа ұшу жоқ дегені — қабілет шегінен аспау. Там үй — берік, тұрақты қоныс, сондықтан көшу жоқ деуі оның қозғалысқа икемсіздігін көрсетеді. Екі образ да адамға: «бар нәрсенің қасиетін біл, мүмкін еместі қума» деген ой салады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал адам өз мүмкіндігін, жағдайын дұрыс бағалау керек екенін ескертеді. Мысалы, шағын дүкені бар адам бірден үлкен сауда желісін ашамын деп тәуекел етсе, әзірлігі жетпей шығынға ұшырауы мүмкін. Сондықтан істі шамасына қарап бастау, біртіндеп дамыту — осы мақалдың өнегесі.
Tam úılerge kóshý joq.