Таудағы қар - көлдің басы,
Күздегі күйек - төлдің басы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал табиғаттағы және тіршіліктегі кез келген құбылыстың бастауын көрсетеді. Тауда жатқан қар еріп, төменге ағып келіп, көлдің суын толықтырады; сол сияқты күздегі күйек малдың төлдеуіне негіз болады. Астарлы мағынасы — әрбір нәтиженің өз бастауы бар, үлкен істің де, берекенің де алғашқы сатысы болады. Сондықтан адам істің түп-төркінін түсініп, соның қадірін білуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тау», «қар», «көл» бейнелері табиғаттың бір-бірімен байланысын танытады: таудағы қар — болашақ көлдің қоры. Ал «күздегі күйек» — мал шаруашылығындағы маңызды мезгіл, яғни көктемгі төлдің бастауына апарар кезең. Мұнда табиғат пен тұрмыс қатар алынып, бастау мен нәтиженің арасы әсерлі салыстырылған. Бұл образдар өмірдегі жоспар, дайындық және себеп-салдар заңын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуда, жұмыста, кәсіпте де орынды қолданылады. Бір жетістікке бірден жету қиын, оған алдын ала дайындық керек. Мысалы, студент емтиханнан жақсы баға алғысы келсе, күн сайын жүйелі оқуы керек: бүгінгі еңбегі — ертеңгі нәтиженің басы.
Kúzdegi kúıek - tóldiń basy.