Сұңқар самғауын біледі,
Жапалақ жалбауын біледі.
Japalaq jalbaýyn biledi.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Бұл мақал қазақтың табиғатпен байланысты бай философиясын көрсетеді. "Сұңқар самғауын біледі" дегендегі сұңқар құсы жоғары ұшып, өзіне тән күштілігі мен шеберлігін білдіреді, яғни ол өз орнын, мүмкіндіктерін сезінеді.
Ал "Жапалақ жалбауын біледі" дегенде жапалақтың аңғалдығы мен қырағылығы, өзіне тән әдеттері мен өмір сүру тәсілі туралы айтылады. Жапалақ түнде, қараңғылықта әрекет ететін, өз ерекшеліктерін білетін құс.
Осы мақал арқылы "әркімнің өз орнын, қабілетін, мүмкіндіктерін білуі" қажеттілігі, яғни әрбір адамның немесе тіршілік иесінің өзіне тән ерекшеліктерін, күшті және әлсіз жақтарын түсінуі мен бағалауы керектігі туралы айтылған. Біреудің күшті жағын, екінші біреудің әлсіз жағын тану — адамдардың өзара сыйластығы мен үйлесімділігін арттыруға көмектеседі.