Су жұмсақ, тамшылап тасты теседі,
От жұмсақ, темірді балқытады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — су қатты көрінбесе де, үздіксіз тамшылап, ең мықты тасты да теседі; от та жұмсақ, бірақ күші мол болып, темірді балқытып жібереді. Астарлы мағынасы — сырттай әлсіз, баяу көрінген нәрсенің де табандылықпен, үздіксіз әрекетпен үлкен нәтижеге жеткізетінін білдіреді. Яғни, күш тек қаталда емес, тұрақтылық пен ықпал етуде де бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы су — сабыр, төзім, үздіксіз еңбек сияқты қасиеттердің бейнесі. Тамшы — аз көрінетін, бірақ тоқтамай қайталанатын әрекеттің символы. Тас — берік кедергі, қиындық, қасаң мінезді танытады. От — қуат, қызу, әсер ету күші; темір — қаттылық пен көнбейтіндіктің нышаны. Осы образдар арқылы халық аз күштің өзі үздіксіз болса, зор нәтижеге жететінін көркем жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал оқуда, жұмыста, спортта, тіпті адам тәрбиесінде де өте орынды. Бір күнде үлкен жетістік күтпей, күн сайын аз-аздан әрекет ету керек екенін ескертеді. Мысалы, тіл үйренген адам күніне 10 жаңа сөз жаттаса, бір жылдан соң қомақты нәтиже көреді. Демек, табысқа жеткізетін нәрсе — тұрақтылық пен шыдам.
Ot jumsaq, temirdi balqytady.