Сиыр жайған тоқ болады,
Уайым-қайғы жоқ болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал еңбектің, сабырдың және адал тіршіліктің адамды тоқ әрі тыныш ететінін білдіреді. Тура мағынасында сиырын бағып, жайып жүрген адам малын күйлі ұстап, ырысын арттырады. Астарлы мағынасында еңбектенген жан жоқшылыққа ұрынбайды, көңілі орнығып, уайым-қайғысы азаяды. Яғни береке еңбекпен келеді, ал әрекетсіздік адамды алаңға салады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сиыр жайған» деген образ — шаруаның қадамы, күнделікті еңбек пен қамқорлықтың белгісі. «Тоқ болады» сөзі тек қарынның тойғанын емес, тұрмыстың түзелуін, ырыс-несібенің молаюын аңғартады. Ал «уайым-қайғы жоқ болады» дегені — еңбегі бар, шаруасы жүйелі адамның көңілі де жайлы болатынын көрсетеді. Халық сиырды берекелі малдың бірі деп танып, оны бағу арқылы тіршілік түзелетінін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті: күнделікті еңбектен қашпай, өз ісіңді ұқыпты атқарсаң, өмірің де реттеледі. Мысалы, студент уақытында оқып, тапсырмасын жүйелі орындаса, емтихан алдында қатты уайымдамайды. Демек, алдын ала қамданған адам тыныш жүреді.
Ýaıym-qaıǵy joq bolady.