Шолақ сай тез тасиды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Шолақ сай тез тасиды» деген мақалдың тура мағынасы — қысқа, таяз сайға жаңбыр суы тез жиналып, лезде толып кетеді. Астарлы мағынасы — ойы тар, сабыры аз, шыдамсыз адамның да көңілі тез толып, тез тасуы; яки шағын нәрсенің өзі дұрыс басқарылмаса, үлкен қиындыққа айналуы. Халық бұл сөз арқылы асығыстықтың, ашуға берілудің, ұсақ себептен дүрлігудің қауіпті екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «шолақ сай» — көлемі шағын, арнасы тар, суға төзімі аз жердің бейнесі. Ол адамның тар пиғылын, әлсіз сабырын, шектелген төзімін меңзейді. «Тез тасиды» тіркесі — сырттан келген аз ғана әсердің өзі бірден асып-төгіліп, бақылаудан шығатынын көрсетеді. Яғни бұл — ішкі беріктік жоқ жерде эмоция да, дау да жылдам күшейетінін білдіретін табиғи теңеу.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал тез ашуланатын, болмашы сөзге шамданып кететін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, жұмыс орнында бір ескерту естісе-ақ дауласып, ұжымның тыныштығын бұзатын адамға осы мақал орынды. Мағынасы: сабыр сақтап, әр нәрсені байыппен қабылдау керек, әйтпесе кіші себептің өзі үлкен дау тудырады.