Шешімді білмейтін
Кесімді сөз айта алмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — істің байыбына бармай, шешімін түсінбей тұрып кесіп сөйлеген адам дұрыс пікір айта алмайды деген сөз. Астарлы мағынасы — кез келген мәселе туралы асықпай, ой елегінен өткізіп, дәлелге сүйеніп сөйлеу керек. Шала білушілік пен даурығу адамды жаңылтады, ал терең түсінік қана орынды шешімге жеткізеді.
Образдар мен теңеулер
«Шешімді білмейтін» деген тіркес — мәселенің түбін, себебін, мәнін ұқпаған адамды білдіреді. Ал «кесімді сөз» — нақты, батыл, қорытынды пікір. Мұндағы образ бойынша, салмақсыз айтылған сөз желге ұшқан бос уәде сияқты, ал ойланған сөз ғана нысанаға дәл тиеді. Яғни сөздің салмағы білім мен түсініктен туады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жиналыста немесе жұмыста біреудің пікірге асығып, толық жағдайды білмей тұрып баға бергеніне қатысты айтылады. Мысалы, бір қызметкер жобаның мәнін толық оқымай жатып, оны бірден сынаса, тәжірибелі адам: «Шешімді білмейтін кесімді сөз айта алмайды» деп ескертуі мүмкін. Бұл мақал адамды сабырлы, сауатты сөйлеуге тәрбиелейді.
Kesimdi sóz aıta almaıdy.