«Семіздің аяғы сегіз.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Мақал семіз, қоңды малдың ширақ, жүрдек болатынын, яғни күш-қуаты бар нәрсенің ісі де жүрісті болатынын айтады. «Аяғы сегіз» — төрт аяғы сегіз аяқтай, жүрісі жеңіл, жылдам деген әсірелеу. Көшпелі тұрмыста семіз ат алысқа шабады, семіз түйе ауыр жүкті көтереді, ал арық мал жолда қалады. Астарлы мағынасы — тоқшылық пен күш адамға қанат бітіреді: жағдайы жақсы, денсаулығы мықты адамның қолы да ұзын, ісі де ілгері басады. Мақал бір істі бастамас бұрын күш жинап, дайындықпен кірісудің маңызын да аңғартады.
Образдар мен теңеулер
«Семіз» — қоңды, күш-қуаты мол малдың бейнесі, көшпелі тұрмыста береке белгісі. «Сегіз аяқ» — халықтың сүйікті әсірелеуі: аяғы көбейгендей жүрдек болу. Арық мал керісінше, жүрісі ауыр, жолы қысқа болады. Осы қарама-қарсылық арқылы халық қуаттың жүріс пен іске тікелей әсер ететінін көрсеткен.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бүгін бұл ойды кез келген іске дайындыққа қатысты айтуға болады. Мысалы, жақсы ұйықтап, дұрыс тамақтанып, денсаулығын күткен адам жұмыста да ширақ, шешімі де жылдам болады. Немесе қаржылық қоры бар кәсіпкер қиын кезде де жобасын тоқтатпай алып кетеді. Мақал күшті алдын ала жинап, қорды күтудің маңызын еске салады.