Әркімнің өз жері - жұмақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр адамның туған жері, өскен ортасы оған ең қымбат, ең ыстық екенін білдіреді. Тура мағынада — өз жерің өзіңе жайлы, таныс, қауіпсіз. Астарлы мағынада — адам үшін туған өлкенің қадірі бөлек: ол жердің топырағы, суы, салты, адамдары жүрекке жақын болады. Сондықтан өз еліңді, жеріңді басқа жермен салыстырғанда бәрібір артық көресің.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жұмақ» сөзі — ең көркем, ең жайлы, бақуатты мекеннің бейнесі. Яғни, туған жер әрдайым байлықтан немесе сән-салтанаттан емес, адамның ішкі сезімінен қымбат болып көрінеді. Бұл жерде жер тек географиялық орын емес, балалық шақ, ата-ана ізі, елдің ыстық ықыласы сияқты құндылықтардың жиынтығы ретінде алынады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал туған ауылын, қаласын, елін сағынған адамдарға, сыртта жүрсе де өз мекенін қадірлеуге шақыру үшін айтылады. Мысалы, бір адам үлкен қалада жақсы жұмыс істесе де, туған ауылына барған сайын ерекше тыныштық пен қуаныш сезінеді. Сол кезде ол: «Әркімнің өз жері - жұмақ» деп, туған жердің орны бөлек екенін түсіндіреді.