Әр заманда бір көреген.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — әр дәуірде елдің алдына түсіп, алдағыны аңғаратын, жол көрсете білетін бір дана адам болады деген сөз. Астарлы мағынасы — заман өзгерсе де, халықты тығырықтан шығаратын, дұрыс бағытқа бастайтын көреген, ақылман тұлғалар қажет. Мұндай адам тек білімді емес, алысты ойлайтын, ел қамын жейтін, шешімді байыппен қабылдайтын жан ретінде сипатталады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «заман» — өмірдің әр кезеңі, қоғамның түрлі жағдайы. Ал «бір көреген» — көптің ішінен суырылып шығатын ерекше ойлы, болжағыш адам. «Көреген» сөзі көзбен көруден гөрі, істің ақыры мен салдарын алдын ала аңғара білу дегенді білдіреді. Яғни бұл жерде көрегендік — тәжірибе, парасат, сабыр және даналықтың жиынтығы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көшбасшыға, ұстазға, ата-анаға не қоғамдағы жауапты маманға қатысты айтылады. Мысалы, қиын жағдай туған кезде ұжымда бір адам мәселенің себебін дәл байқап, дұрыс шешім ұсынып, бәрін сабырға шақырса, жұрт «әр заманда бір көреген болады» деп соны айтады. Бұл — ақылды адамның қадірін түсіндіретін өмірлік нақыл.