Өлкенің көркі мал болар,
Өзеннің көркі тал болар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жердің сәні малға, ал өзеннің сәні жағасындағы талға байланысты. Астарлы мағынасы — әр өңірдің өзіне лайық көркі, берекесі мен тіршілігі болады. Мал бар жерде ырыс, кәсіп, тұрмыс түзеледі; ал өзен бойындағы тал табиғаттың сәнін келтіріп қана қоймай, тіршілікке де нәр береді. Яғни, адам өз ортасының қадірін біліп, соған сай байлығын, әсемдігін арттыра білуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «өлке» — елдің тіршілігі мен шаруашылық ортасы, ал «мал» — байлықтың, еңбектің, берекенің белгісі. «Өзен» — өмірдің, қозғалыстың, тазалықтың символы, «тал» — көріктің, саяның, жайқалған табиғаттың нышаны. Осы екі образ арқылы халық табиғат пен тұрмыс үндестігін көрсетеді: мал мен тал өз орнында болса, ел де көрікті, өмір де мәнді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал туған жердің табиғатын да, шаруашылығын да күтіп-баптау керек деген ойды білдіреді. Мысалы, ауылда малды дұрыс өсіріп, өзен жағасын көгалдандырса, жердің де сәні артады, халыққа да пайдасы тиеді. Сондықтан бұл сөз өңірді көркейту, табиғатты сақтау және еңбектің қадірін білуге үндейді.
Ózenniń kórki tal bolar.