Өлі арыстаннан тірі мысық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: өлген арыстан қанша айбатты болса да, тірі мысықтың өзіндей әрекет ете алмайды. Астарлы мағынасы: атақ-даңқы бар, бірақ қимылсыз, пайдасы жоқ адамнан гөрі, шамасы шағын болса да тірі, белсенді, әрекет ететін адам артық. Яғни, өмірде күштің, беделдің немесе бұрынғы даңқтың емес, нақты істің, қозғалыстың, тірліктің мәні жоғары.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы арыстан — батырлықтың, зорлықтың, айбын мен беделдің символы. Мысық — әлсіздеу, бірақ тірі, епті әрі қимылға қабілетті бейне. Осы қарсы қою арқылы халық «үлкен көрінгенмен, пайдасыз нәрседен гөрі шағын болса да тірі, іске жарайтын нәрсе жақсы» деген ойды жеткізеді. Бұл — сыртқы салтанаттан гөрі ішкі қуат пен әрекетті жоғары қою.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бос мақтанға, тек бұрынғы жетістікпен өмір сүретін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір адам кезінде беделді қызметте болғанымен, қазір ештеңе шешпей, іске араласпай отырса, ал жас маман аз тәжірибелі болса да, күнде жұмыс істеп, нәтиже көрсетіп жүр. Сондай кезде «өлі арыстаннан тірі мысық артық» деп, белсенділіктің қадірі еске салынады.