Өгіз терісі - талыс.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Өгіз терісі - талыс» деген мақал бір нәрсенің өз салмағына, шамасына лайық болуын білдіреді. Тура мағынасында өгіздің терісінен жасалған талыс берік, төзімді бұйым екенін аңғартады. Астарлы мағынасы — әр істің, әр адамның, әр мүмкіндіктің өз орны мен өлшемі бар; артық күтінгеннен гөрі, барды дұрыс бағалау керек деген ойды жеткізеді. Кейде бұл сөз «не нәрсе болса да, өз табиғатына сай» деген тұжырымды да меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өгіз терісі» — төзімділік пен беріктіктің белгісі, ал «талыс» — тұрмыста қолданылатын нақты бұйым. Халық өмірден алынған осы образ арқылы кез келген нәрсенің сапасы мен қызметі оның жасалған материалына, табиғатына байланысты екенін танытады. Яғни сыртқы сәннен бұрын, ішкі мықтылық маңызды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де «әркім өз шамасын білсін», «әр істің өз көлемі бар» деген мағынада қолданылады. Мысалы, бір адам қолынан келмейтін үлкен істі бастап, кейін қиналып жатса, үлкендер: «Өгіз терісі - талыс, шамаңды біл» деп ескертуі мүмкін. Бұл — асыра сілтемей, мүмкіндікті дұрыс өлшеуге шақыратын өмірлік сабақ.