Өгіз мүйізді сиырдың сүті болмайды,
Сиыр мүйізді өгіздің күші болмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сыртқы ұқсастықтың ішкі қасиетті алмастырмайтынын айтады. Өгіз қанша мүйізді болғанымен, ол сиырдай сүт бермейді; сиыр да өгізге ұқсап, мықты жұмыс күші бола алмайды. Астарлы мағынасы — әр нәрсенің өз жаратылысы, өз міндеті, өз қадірі бар, біреудің орнын біреуге телуге болмайды. Адамға қатысты айтсақ, сыртқы көрініс, атақ не қалып шынайы қабілетті білдірмейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы өгіз — күш пен еңбек иесін, ал сиыр — сүт пен берекенің символын білдіреді. «Мүйізді» деген белгі олардың сырттай ұқсастығын көрсетеді, бірақ нәтиже бөлек екенін аңғартады. Яғни, ұқсас форма болғанымен, табиғи қасиет пен қызметі өзгеше. Бұл — адам мінезі мен қабілетін сыртқы бейнеге қарап бағалама деген ой.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал мамандық таңдау, адамды бағалау, не жұмыс бөлу кезінде орынды қолданылады. Мысалы, біреу сырттай белсенді көрінгенімен, ұжымда нақты нәтиже бермеуі мүмкін; ал сабырлы адам өте тиімді жұмыс істейді. Сондықтан адамды сөзінен емес, ісінен тану керек деген ойды бекітеді.
Sıyr múıizdi ógizdiń kúshi bolmaıdy.