Нар өлген жерде жүк қалады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: нар сияқты ірі, күшті түйе өлсе, оның көтеріп жүрген жүгі жерде қалып қояды. Астарлы мағынасы: бір істің тірегі, сүйеніші, еңселі адамы өмірден озса не орнынан кетсе, соған артылған жауапкершілік, ауыртпалық, міндет түгелімен қалады. Яғни, мықты адам кеткенде, оның орнын толтыру оңай емес, артындағы шаруа тоқырап, елге салмақ түседі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы нар — күш-қуаты мол, ауырды көтере алатын тұлға бейнесі. Жүк — тек зат емес, ел ішіндегі міндет, отбасы қамы, істің салмағы. “Өлген жерде” дегені бір адамның жоқтығы салдарынан бос орынның пайда болуын білдіреді. Халық осылайша үлкеннің қадірін, тіректің бағасын астарлап жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал жұмыста, отбасында, қоғамда өз ісін мінсіз атқаратын адамға байланысты айтылады. Мысалы, ұжымдағы ең тәжірибелі маман зейнетке шықса, оның міндеті басқаларға бөлініп, біраз уақыт қиындық туғызады. Сонда “нар өлген жерде жүк қалады” деп, жауапты адамның орнының бос қалуын және оның салмағын түсіндіреді.