Мықтыға момын күш қылмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Мақалдың тура мағынасы: әлсіз, жуас адам күшті, өктем адамға қарсы тұра алмайды. Астарлы мағынасы: қай жерден болса да әлсіздікпен, именшектікпен қаталдықты жеңу қиын; сондықтан адам өз орнын білуі, қажет жерде ақыл мен батылдық танытуы керек. Бұл сөз көбіне күш пен беделі басым адамға қарсы дәрменсіздік жағдайын білдіреді.
Образдар мен теңеулер
«Мықты» сөзі — тек дене күші емес, билігі, ықпалы, айбары бар адамды да меңзейді. «Момын» — жуас, көнбіс, қарсылық көрсете бермейтін адам бейнесі. «Күш қылмас» деген тіркес екі адамның ара салмағы тең болмағанда, әлсіздің әрекеті нәтижесіз қалатынын көрсетеді. Мұнда күш пен әлсіздік қарама-қарсы қойылып, өмірдегі теңсіздік айқын суреттеледі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қызметте, ортада немесе мінезі үстем адамдармен қатынаста қолданылады. Мысалы, әділетсіз басшының сөзіне бәрі үнсіз көніп жүрсе, «Мықтыға момын күш қылмас» деп айтады. Яғни тек жұмсақтықпен мәселе шешілмейтінін, кейде ақылмен дәлелдеп, өз пікіріңді қорғай білу керегін ескертеді.